Μελίνας Μερκούρη 35, Θέρισσος,

Ηράκλειο Κρήτης 71305

2810 262141

frontistirio.domi@gmail.com

5 Μύθοι για το διάστημα

    Επειδή το τι συμβαίνει στο διάστημα δεν είναι εύκολο να το δεχτούμε, είναι αρκετές οι περιπτώσεις που οι αντιλήψεις μας ειναι λανθασμένες. Ορισμένοι μύθοι που κυριαρχούν στις εικόνες μας για το αχανές σύμπαν παρουσιάζονται παρακάτω. 

1. Ήχος στο απόλυτο κενόarticle 12 a

            Μας είναι σχετικά οικείο και το δεχόμαστε ίσως και με ιδιαίτερη ευχαρίστηση στις ταινίες που αφορούν το διάστημα, να ακούμε τις μηχανές του διαστημοπλοίου, τις εκρήξεις που συμβαίνουν όταν κάτι πάει στραβά στα σχέδια του πρωταγωνιστή για να νικήσει τους κακούς.

Όμως διάστημα σημαίνει απόλυτο κενό και βέβαια έλλειψη ατμόσφαιρας και αυτό έχει σαν συνέπεια τα ηχητικά κύματα να μην μπορούν να διαδοθούν. Ο ήχος είναι όπως λέμε μηχανικό κύμα και κάθε τέτοιου είδους κύμα χρειάζεται κάπου να ‘πατήσει’ για να υπάρξει (φανταστείτε κύματα της θάλασσας χωρίς τη θάλασσα (!) αν μπορείτε). Το φως από την άλλη είναι ηλεκτρομαγνητικό κύμα και σε αντίθεση με τον ήχο, μπορεί να διαδοθεί και στο κενό (άλλωστε το φως από τον Ήλιο φτάνει στη Γη διασχίζοντας το κενό του ηλιακού μας συστήματος). Ο αστροναύτης μπορεί να ακούει τα όσα συμβαίνουν μέσα στην κάσκα του (εκεί φυσικά και υπάρχει αέρας, άρα ήχος) αλλά δεν μπορεί να έχει την παραμικρή αίσθηση ακοής από γεγονότα που συμβαίνουν στο περιβάλλον του. Όλη η επικοινωνία γίνεται με τη μετάδοση ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων (ραδιοκύματα) όπως ακριβώς συμβαίνει και στη Γη με τα κινητά τηλέφωνα ή γενικά με την ασύρματη επικοινωνία.

 

2. Οι αστροναύτες δεν έχουν βάρος article 12 b

            Ακόμα και σε επίσημα βίντεο ή φωτογραφίες από διαστημικές αποστολές βλέπουμε ανθρώπους και αντικείμενα να πετάνε μέσα στο διαστημόπλοιο και έτσι θεωρούμε ότι δεν έχουν βάρος. Όμως η βαρύτητα υπάρχει. Σε αποστολές που είναι σε τροχιά γύρω από τη Γη τα πάντα έχουν βάρος, που δεν είναι τίποτα άλλο από τη δύναμη που ασκεί η Γη πάνω τους. Είναι μια φαινομενική έλλειψη βαρύτητας, καθώς τα σώματα που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη, εκτελούν μια διαρκή ελεύθερη πτώση και επειδή η Γη είναι στρογγυλή δεν βρίσκουν έδαφος να πέσουν. Και ακριβώς επειδή τα αντικείμενα αυτά έλκονται από τη Γη κινούνται κυκλικά γύρω της. Αν μείνουν ακίνητα, ακόμα και σε αυτό το μεγάλο ύψος, θα πέσουν στην Γη ακριβώς επειδή έλκονται από αυτήν. Μπορεί να έλκονται με μικρότερη δύναμη, αλλά έλκονται.

Αν βρεθούμε στ’ αλήθεια στη μέση του πουθενά, μακριά από τη Γη αλλά μακριά και από οποιοδήποτε άλλο ουράνιο ο σώμα, η βαρύτητα πάνω μας έχει πολύ μικρή ένταση και επομένως σε αυτή τη περίπτωση μπορεί να θεωρήσει κανείς ότι το βάρος μας είναι μηδέν. 

 

3. Ο ήλιος είναι μια μπάλα φωτιάς

article 12 c

         Ο ήλιος μας, όπως και κάθε ήλιος, λάμπει όχι επειδή ‘καίγεται’ κάτι που παραπέμπει σε χημική ενέργεια που ελευθερώνεται από την καύση ενός υλικού. H λάμψη που εκπέμπουν οφείλεται σε πυρηνικές αντιδράσεις και πιο συγκεκριμένα στην πυρηνική σύντηξη. Ο ήλιος αποτελείται κυρίως από υδρογόνο (H) το οποίο συντήκεται σε ήλιο (He) και έτσι παράγεται περίπου ένα εκατομμύριο φορές μεγαλύτερη ενέργεια από την αντίστοιχη που παράγεται από μια χημική καύση. Η ηλικία του ήλιου μας είναι περίπου 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια και τα πυρηνικά του καύσιμα είναι αρκετά για περίπου άλλα τόσα. Όταν τελειώσει το απόθεμα υδρογόνου που διαθέτει θα υποστεί σημαντικές αλλάγές και θα γίνει ενας ερυθρός γίγαντας με τις διαστάσεις του να μεγαλώνουν τόσο πολύ ώστε να φτάσει τις τροχιές του Ερμή, της Αφροδίτης και πιθανότατα της Γης (συνιστώ ψυχραιμία, έχουμε μπροστά μας 4 δις χρόνια για να μετοικήσουμε!).

Είναι σχεδόν μια τέλεια σφαίρα με τη διάμετρό του να ειναι περίπου 109 φορές αυτής της Γης και η μάζα του ειναι περίπου το 99,86% της μάζας όλου του ηλιακού συστήματός μας (!), ενώ η θερμόκρασία στην επιφάνεια του φτάνει τους 5.500 C. 

 

 

4. H Γη είναι πιο κοντά στον Ήλιο το καλοκαίρι

article 12 d

            Η κίνηση της Γης γύρω από τον Ήλιο είναι ελλειπτική και αυτό σημαίνει ότι η απόστασή της από αυτόν δεν είναι σταθερή στη διάρκεια του ενός έτους. Η μέση απόστασή της από τον Ήλιο είναι 149 εκατομμύρια χιλιόμετρα (η μεγαλύτερη είναι 152,1 εκ. χιλιόμετρα και 149,1 εκ. χιλιόμετρα είναι η μικρότερη) ενώ η μέση ταχύτητα της Γης είναι 30 km/s (!). Είναι λογικό λοιπόν κάποιος να υποθέσει ότι όταν η Γη είναι κοντύτερα στον Ήλιο να έχουμε και περισσότερη ζέστη, δηλαδή καλοκαίρι, ενώ όταν είναι μακριά από αυτόν να έχουμε χειμώνα. Αυτό όμως που δημιουργεί αυτή τη λανθασμένη αντίληψη είναι στο γιατί έχουμε τις εποχές στη Γη.

Οι εποχές υπάρχουν επειδή ο άξονας της Γης ( ο άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η Γη γύρω από τον εαυτό της) δεν είναι κατακόρυφος, αλλά σχηματίζει γωνία περίπου 23°. Έτσι, στο ημισφαίριο που ο άξονας της Γης δείχνει τον Ήλιο, είναι καλοκαίρι ενώ τον χειμώνα συμβαίνει το αντίθετο. Επομένως το καλοκαίρι και ο χειμώνας δεν οφείλονται στο πόσο κοντά είναι η Γη στον Ήλιο, αλλά στον τρόπο που φτάνει το φως από τον Ήλιο και το πώς αυτό προσπίπτει στην επιφάνεια της Γης. Στη φωτογραφία μπορείτε να δείτε ότι στις 3 Ιανουαρίου κάθε χρόνο η απόσταση της Γης είναι η μικρότερη δυνατή από τον Ήλιο και όμως το βόρειο ημισφαίριο είναι στην καρδιά του χειμώνα, ενώ στις 3 Ιουλίου, στη καρδιά του καλοκαιριού η Γη βρίσκεται στη μέγιστη απόσταση. 

 

5. Η Αφροδίτη είναι σαν τη Γηarticle 12 e

            Η Αφροδίτη και η Γη αποκαλούνται συχνά δίδυμοι πλανήτες επειδή έχουν περίπου την ίδια μάζα και σύσταση. Η δίδυμη αδελφή όμως της Γης είναι ο πλανήτης από την κόλαση: κρυμμένη κάτω από πυκνά σύννεφα θειϊκού οξέος, η επιφάνεια της Αφροδίτης σιγοβράζει μέρα και νύχτα σε θερμοκρασία αρκετά υψηλή για να λιώσει μολύβι. Οι επανδρωμένες αποστολές αποκλείονται, ωστόσο οι πλανητολόγοι έχουν μια ιδέα για το πώς θα ήταν η ζωή στον γειτονικό πλανήτη. Το να περπατά κανείς εκεί δεν θα ήταν ευχάριστη εμπειρία. Η πυκνή ατμόσφαιρα, αποτελούμενη κυρίως από διοξείδιο του άνθρακα, δημιουργεί ένα ακραίο φαινόμενο θερμοκηπίου που ανεβάζει τη θερμοκρασία της επιφάνειας στους 462 βαθμούς.

Η βαρύτητα του πλανήτη είναι περίπου 10% πιο ασθενής από τη γήινη, οπότε τα αντικείμενα θα φαίνονταν ελαφρότερα και τα άλματα θα έφταναν λίγο ψηλότερα. Ένα άλλο χαρακτηριστικό που δύσκολα θα διέφευγε της προσοχής είναι η ατμοσφαιρική πίεση, 92 φορές υψηλότερη από την ατμοσφαιρική πίεση στη Γη. Για να φτάσει κανείς αυτά τα επίπεδα, θα έπρεπε να καταδυθεί στη θάλασσα σε βάθος σχεδόν ενός χιλιομέτρου.

 Η Αφροδίτη περιστρέφεται ανάποδα από τους υπόλοιπους πλανήτες, με κατεύθυνση δεξιόστροφη. Αυτό σημαίνει ότι ο Ήλιος ανατέλλει στη δύση και δύει στην ανατολή. Η Αφροδίτη χρειάζεται 225 γήινες μέρες για να ολοκληρώσει μια περιφορά γύρω από τον Ήλιο, και 243 γήινες μέρες για να συμπληρώσει μια περιστροφή γύρω από τον εαυτό της. Επειδή όμως περιστρέφεται ανάποδα, η διάρκεια της ημέρας είναι 117 γήινες μέρες. 

Ζάρας Γιάννης

 Πηγές: -Wikipedia

-http://www.tovima.gr/science/physics

http://www.iflscience.com/10-space-myths-we-need-stop-believing